კოდი და ცნობიერება: ემოციების ბიოლოგია და ციფრული თანაგრძნობა

Main Article Content

მარიამ დარბაიძე
გიორგი ღუღუნიშვილი

ანოტაცია

ციფრული ეპოქა ადამიანის ფსიქიკისა და ტექნოლოგიური სისტემების ურთიერთქმედებას ახლებურად განსაზღვრავს, სადაც ემოციების, ცნობიერების და კოგნიტური პროცესების ტრანსფორმაცია ახალ ინტელექტუალურ დისკურსს ქმნის. ბიოლოგიური ემპათია ეფუძნება ლიმბური (Damasio, 1999) სისტემის, პრეფრონტალური (Friston, 2021)ქერქისა და სარკისებრი ნეირონული ქსელების (Rizzolatti & Gallese, 1996; Singer & Klimecki, 2014) ქსელების კოორდინირებულ მოქმედებას, რომლებიც უზრუნველყოფენ გრძნობების ამოცნობას, ემოციურ კონტექსტზე რეზონანსულ რეაგირებასა და თანაგრძნობის შინაგან გამოცდილებას. ამავე დროს, ხელოვნური ინტელექტი, ღრმა სწავლისა (Bengio, Goodfellow & Courville, 2016) და სემანტიკური დამუშავების მეთოდებზე დაყრდნობით, ქმნის ალგორითმულ მოდელებს, რომლებიც ემოციური მონაცემების დეკოდირებას, ინტენსიურ ანალიტიკურ შეფასებას და „თანაგრძნობის“ სიმულაციას ახორციელებენ. მიუხედავად იმისა, რომ ალგორითმული ემპათია ვერ ფლობს სუბიექტურ განცდას, მისი ფუნქციური ეფექტი ფსიქოთერაპიულ პროცესში (WHO, 2023) პროცესში-განსაკუთრებით ემოციური მხარდაჭერის, სტრესის (Keltner & Simon‑Thomas, 2019) მართვისა და თვითრეგულაციის მოდელებში - მზარდად მნიშვნელოვანი ხდება. ნაშრომი იკვლევს ციფრული ცნობიერების თეორიულ კონსტრუქციას, ნეიროხელოვნური ინტელექტის პარალელებს, ალგორითმული ემპათიის ნეიროკოგნიტიურ საფუძვლებს, ეთიკურ და კლინიკურ სახელმძღვანელოებს და ხაზს უსვამს პოტენციური რისკების პრევენციის სტრატეგიებს-მონაცემთა კონფიდენციალურობის დაცვა, ფსევდოემპათიური გავლენის მინიმიზაცია და ალგორითმულ სისტემებზე დამოკიდებულების განვითარების თავიდან აცილება. წარმოდგენილია ჰიბრიდული მოდელი, სადაც ადამიანის ემოციური ინტელექტი და ალგორითმული ანალიტიკური მექანიზმები ქმნიან ერთიან ინოვაციურ სივრცეს ფსიქიკური ჯანმრთელობის ეკოსისტემაში.

გამოქვეყნებული: იან 20, 2026

Article Details

გამოცემა
სექცია
სტატიები